Rad je baziran na analizi nosećih arhitektonskih konstrukcija i mogućim negativnim uticajima koji na njih utiču. Istraživanje je usmereno ka definisanju metoda produženja upotrebnog veka i trajnosti arhitektonskih konstrukcija. Oštećenje koncepta noseće konstrukcije, značilo bi i povredu funkcionalnosti, forme i estetike objekta. Izbor materijala i sistema noseće konstrukcije je važan sa aspekta arhitektonskog projektovanja, oblikovanja i funkcionalnosti, ali i sigurnosti i pouzdanosti. U tom smislu, trajnost konstrukcije višestruko je važna, kako za arhitektonsku formu tako i za značaj objekta. Izbor materijala, koji se smatra krucijalnim u smislu trjnosti konstrukcije, a izabran prema funkcionalnoj nameni je energetski održiv. Upravo u radu se ističe značaj životne sredine i njihov uticaj na trajnost materijala i konstrukcija sa ciljem da se i projektantima konstrukcija nametne kao imput u modeliranju proračunskih modela.

This paper presents the types, functions and technologies using geo-synthetic material with an analysis of their use in the construction,rehabilitation, reconstruction, substitution, repair and maintenance of forest roads. Geo-synthetics are all building materials in the form of synthetic origin polymers (polypropylene, polyethylene, polyvinyl chloride, polyester) that are used in a variety of geotechnical structures in the construction industry in general, and in the forest construction. Although there is great potential for their application, these materials have not been used in engineering of forest roads in Serbia.

In order to adjust procedures in Serbia to the ones of other European countries, a strategic planning of cluster development in Serbia needs to be performed. There are more than 55 clusters in Serbia. Clusters represent significant tool of sustainable economic development. LEDIB Cluster House, an innovative organization, was formed in Nis in purpose of developing clusters all over South-East Serbia, with the mission to establish cooperation of business community organized into clusters and public and scientific-research sectors. Increase in the number of clusters in Serbia indicates that there is a need to create specific training for associates in the area of cluster development in Serbia. By applying the multidisciplinary approach in training of cluster facilitators, based on cooperation of Universities, business organizations and clusters, and with strong support of public sector, LEDIB Cluster House is contributing to creation of expert assistants – cluster facilitators, who will enable professional development of clusters in Serbia, strengthening thus the SME sector competitiveness through support to innovations.

Contemporary competitiveness depends on productivity but not on its approach to production factors or company size. Productivity lies on a competition of companies, that is, organizations can improve productivity in any branch if use sophisticated methods, advanced technologies and offer unique products and services. Sophistication by which the company competes in certain area is greatly affected by quality of local business environment. Clusters operate on competitiveness of organizations in three ways: first, by increase of productivity of the companies in environment, second, supporting and managing the innovations contributing the productivity increase, and third, enhancing the initiation of the new business enlarging and strengthening the cluster.

Small and medium companies can significantly increase their competitiveness by interconnecting into business clusters, business incubators or technology parks. This interconnection contributes to the growth and development of not only cluster members, but has a regional and a national dimension. Without it, there can be no significant penetration into international markets. Due to all these factors, the issue of encouraging cluster connectivity must be given much greater attention in Serbia. In addition to a simulative economic policy, the process of development of clusters must be based on adequate human potentials where the key place belongs to the management of companies in a cluster and the management of the entire cluster.

The main aim of the paper is to identify education quality focused on the need to make profound connection with the business environment with the goal of employability of graduates. The findings suggest that flow of ideas and information with focus on knowledge within the cluster serves as a powerful force for potential change in educational systems where links between practice and theory are firmly grounded and applied as the means to develop appropriate teaching and pedagogical strategies to meet the student’s needs.

Gradjevinski klaster „DUNDJER“, zajedno sa većim brojem evropskih organizacija, učestvuje na evropskom projektu FP7 pod nazivom „OPEN HOUSE“ (7th FP ENV - 2009.3.1.5.2). Nova evropska metodologija u razvojnoj fazi, ima za cilj da razvije i primeni zajedničku transparentnu metodologiju, koja će dopuniti postojeće metodologije za ocenu projektovanja i izgradnje održivih gradjevina koristeći otvoreni pristup i zajedničku tehničku platformu. Metodologija se zasniva na postojećim metodama za ocenu održive gradnje (BREEAM, DGNB, LEED,...), na postojećim Evropskim standardima (ISO TC 59/SC 17, CEN/TC 350), EPBD Ditektivi i njihovim nacionalnim transpozicijama i metodologijama za ocenu održivosti gradnje na medjunarodnom, evropskom i nacionalnom nivou. U ovom radu dat je pregled kriterijuma za ocenu ekonomskog kvaliteta poslovnih zgrada.

Većina proizvođača autokomponenti u Srbiji još uvek nije okončala proces privatizacije, u evropskim okvirima nije konkurentna, a ispunjenost proizvodnih kapaciteta daleko je od nekadašnje. Dobavljačka industrija, pogotovu onaj deo koji još uvek čeka na privatizaciju, suočava se sa problemima koji su nastali u prošlosti. Preduzeća pokušavaju da povećaju proizvodnju i da smanje zavisnost od domaćih proizvođača vozila. Prilagođavanje u međuvremenu znatno promenjenim tržišnim uslovma i zahtevima iziskuje od dobavljača ogromne dodatne napore. Proizvodnjom auto delova i auto opreme u Srbiji bavi se oko 160 registrovanih preduzeća sertifikovanih po ISO standardima oko 35%, godišnim prometom oko 200 Mil Eur i blizu 36.000 zaposlenih. Na osnovu sadašnjeg stanja, srpski proizvođači autodelova i opreme kratkoročno ne mogu računati sa planiranjem proizvodnje. Obzirom na postojeću svetsku ekonomsku krizu koja se najviše odrazila na autoindustriju, dobavljači su primorani da se na stranim tržištima bore za nove kupce svojih proizvoda. Veći aranžmani sa evropskim proizvođačima automobila do sada nisu realizovani, ali se vode pregovori i vrše auditi od strane renomiranih proizvođača, i pojedinačnih TIER 1 dobavljača. Autoklaster Srbije, kao jedan od vodećih klastera u Srbiji, koji funkcioniše u ekonomskom prostoru jedne države, treba da bude integralni deo sveobuhvatne strategije koja vodi ka daljim ekonomskim reformama. Ovakav pristup predviđa da klasteri treba da imaju ograničen životni vek, gubeći svoj značaj kada se Država uključi u svetsko tržište i postigne projektovane makroekonomske parametre.Autoklaster Srbije, takođe, treba da bude značajni razvojni instrument domaće ekonomije - obezbeđujući priliv direktnih stranih investicija, novih tehnologija i potrebnu stranu valutu da bi se omogućile potrebe uvoza za domaću privredu. Stvaranje novih radnih mesta ključno je za države sa visokom stopom neuposlenosti i zato su one spremne da daju veliki broj povlastica kompanijama koje će uposliti lokalno stanovništvo. U slučaju autoindustrije Srbije, Autoklaster Srbije je postao partner saradnik Drzavi-Ministarstvu ekonomije u procesu monitoringa, kvalifikacije i obuke članica, standardizacije kvaliteta proizvodnje i poslovanja, promocije potencijala članica na međunarodnim sajmovima i konferencijama, kooperacije sa međunarodnim asocijacijama GTZ, UNIDO, USAID,... Koliku važnost i značaj u procesu ekonomskog razvoja Srbije Ministarstvo Ekonomije pridaje delatnosti Autoklastera Srbije, pokazuje i to da u svim aktivnostima na promociji i poboljšanju konkurentske pozicije članica klastera, učestvuje sa 50 % svih troškova i aktivnosti .Od početka svog postojanja-2005, Autoklaster Srbije daje značajan doprinos naporima srpskog dobavljačkog sektora autoindustrije, i tek predstoje aktivnosti i zadaci koje nameću i svetski proizvođači automobila, postojeći i potencijalni strani investitori. Tehnička obuka, sertifikacija, zajedničke prezentacije, trening programi, kao i stvaranje radne discipline može biti trajna dobit u nastavku tranzicionih aktivnosti Srbije i restrukturiranja dobavljačkog sektora autoindustrije.

Pet globalnih trendova obeležava savremenu svetsku ekonomiju: reciprocitet (kao glavno načelo međunarodne ekonomske integracije), integracija organizacija u svetsku privredu kroz saveze-alijanse-klastere, reinženjering, velike i radikalne promene u strukturi organizacija, ispitivanje funkcije, uloge i legitimnost menadžmenta, dominacija brzih promena u međunarodnoj, državnoj i poslovnoj politici nad internom ekonomijom. Početak 21 veka je okarakterisan pojavom partnerstva–alijansi-klastera globalnog ekonomskog fenomena, koji ne stavlja u prvi plan pravo kontrole i vlasničku dimenziju, već efekat strategijskog menadžmenta, a strukturi članova daje veći značaj od vlasničkih odnosa. Glavni cilj je pokriti sve tehnologije i tržišta koja su bitna za odredjeni proizvod-uslugu, redukovanja troškova i rizika istraživanja i razvoja novih proizvoda i procesa, izbegavanje uvozne barijere, postizanje ekonomije obima ujedinjenjem snaga u oblasti marketinga, finansija i proizvodnje. U poslednjih pet godina, broj ovakvih saveza raste po stopi od 5 % na godišnjem nivou.