In order to adjust procedures in Serbia to the ones of other European countries, a strategic planning of cluster development in Serbia needs to be performed. There are more than 55 clusters in Serbia. Clusters represent significant tool of sustainable economic development. LEDIB Cluster House, an innovative organization, was formed in Nis in purpose of developing clusters all over South-East Serbia, with the mission to establish cooperation of business community organized into clusters and public and scientific-research sectors. Increase in the number of clusters in Serbia indicates that there is a need to create specific training for associates in the area of cluster development in Serbia. By applying the multidisciplinary approach in training of cluster facilitators, based on cooperation of Universities, business organizations and clusters, and with strong support of public sector, LEDIB Cluster House is contributing to creation of expert assistants – cluster facilitators, who will enable professional development of clusters in Serbia, strengthening thus the SME sector competitiveness through support to innovations.

Contemporary competitiveness depends on productivity but not on its approach to production factors or company size. Productivity lies on a competition of companies, that is, organizations can improve productivity in any branch if use sophisticated methods, advanced technologies and offer unique products and services. Sophistication by which the company competes in certain area is greatly affected by quality of local business environment. Clusters operate on competitiveness of organizations in three ways: first, by increase of productivity of the companies in environment, second, supporting and managing the innovations contributing the productivity increase, and third, enhancing the initiation of the new business enlarging and strengthening the cluster.

Danas više od polovine stanovnika sveta živi u urbanim oblastima. Gradovi su mesta gde se mogu naći i problemi, ali i rešenja za njih. U vremenu ekonomske krize dobra povezanost u klastere kroz ekonomskih aktivnosti, lokalno takmičenje poput kvaliteta rada i kreativnosti i potreba da za promenom u industriji usluga su snage koje čine ekonomsku održivost urbanih oblast. Ovo bi trebali biti glavni temelji budućeg rasta. Ovaj rad se bazira na analizu sadržaja literature o klasterima u funkciji ekonomske održivost gradova danas.

Učlanjenjem u Asocijaciju evropskih gradova kulture i nedavnim usvajanjem strateških dokumenata poput Strategije kulturnog razvoja Grada Niša od 2012 do 2015.god. i Lokalnog plana napretka Qualicities, ispoljena je težnja Niša da potencijal kulturno-istorijskog nasleđa sa šireg prostora grada iskoristi za unapređenje ekonomskog, društvenog i kulturnog razvoja. Osim prikaza realnog preseka i razloga za stanje nepokretnih kulturnih dobara Nišavskog regiona, u tekstu je kroz analitički pristup i sintezu iskustava evropskih gradova predstavljen model udruživanja aktera kulturnih industrija sa ciljem zaštite kulturno-istorijske baštine.

Establishing of LEDIB Cluster House Project is a business development project consisting of the small-scale construction works, interior design and staff recruitment. The project management was enabled through application of the basic concept implemented in 6 stages: Project Objective and Description; Identification of the Project Manager and Team; Project Implementation Timeline Planning; Identification of the Required Resources and Finances; Implementation Monitoring and Necessary Interventions and Project Closeout. The basic objective of the Project is the closeout (completion) in the shortest period of time and with the lowest expenses. Planning, monitoring and control of the project implementation rely on the software support of the Microsoft Project – the standard program for project management.

Gradjevinski klaster „DUNDJER“, zajedno sa većim brojem evropskih organizacija, učestvuje na evropskom projektu FP7 pod nazivom „OPEN HOUSE“ (7th FP ENV - 2009.3.1.5.2). Nova evropska metodologija u razvojnoj fazi, ima za cilj da razvije i primeni zajedničku transparentnu metodologiju, koja će dopuniti postojeće metodologije za ocenu projektovanja i izgradnje održivih gradjevina koristeći otvoreni pristup i zajedničku tehničku platformu. Metodologija se zasniva na postojećim metodama za ocenu održive gradnje (BREEAM, DGNB, LEED,...), na postojećim Evropskim standardima (ISO TC 59/SC 17, CEN/TC 350), EPBD Ditektivi i njihovim nacionalnim transpozicijama i metodologijama za ocenu održivosti gradnje na medjunarodnom, evropskom i nacionalnom nivou. U ovom radu dat je pregled kriterijuma za ocenu kvaliteta lokacije poslovnih zgrada.

The goal of each project is to be completed in the shortest possible time with minimal costs. Many studies have found that on average only 40% of started projects finished on time and budgets usually exceed an average of two times the predicted values. Such phenomena have led to greater use of Microsoft Project, who represents one of the most popular software packages used to support project management. This software package is used for planning, monitoring and control of realization of different types of projects, and is one of the easiest and most used software packages for project management. This paper describes the practical use of this software package in the process of dynamic plans, planning different kinds of resources, planning and cost analysis, monitoring and control of the project and, creating different types of reports.

Instead of our conclusion on bio-mechanical treatment (BMT) we will cite the opinion from 30. October 2009. of the National Ministry for Environment and Spacial Planning : " We consider this treatment, according to the current regulations and current global experiences, a good way to treat current and future solid communal waste". Explanation: " From the received documentation, attest and references it was concluded: Biological remedy of polluted environment is the most effective and successful procedures, that is largely implemented all over the World, and that uses microorganisms as agents in the chemical processing. The main advantage compared to other remediation processes is that through the waste is decomposed through the metabolism of the microorganisms and this procedure or its products are not hazards to the environment or to humans. After the Bio-remedy process the contaminated material ( communal waste, land, water), does not represent waste any longer and has its environmental and economic value. The material can be used as an remedy for devastated land, it can be returned from where it originated before it was treated and it decontaminates the space ( these are mostly waste lands, landfills, anti-erosive work spaces, etc.) One of the oldest, most effective, and useful ways of recycling is precisely Bio-mechanical treatment of organic waste, which is the number one components of solid communal waste in Serbia. It is based on a natural process, which is important, because it is good to give back to nature at least a part of what was taken.

Većina proizvođača autokomponenti u Srbiji još uvek nije okončala proces privatizacije, u evropskim okvirima nije konkurentna, a ispunjenost proizvodnih kapaciteta daleko je od nekadašnje. Dobavljačka industrija, pogotovu onaj deo koji još uvek čeka na privatizaciju, suočava se sa problemima koji su nastali u prošlosti. Preduzeća pokušavaju da povećaju proizvodnju i da smanje zavisnost od domaćih proizvođača vozila. Prilagođavanje u međuvremenu znatno promenjenim tržišnim uslovma i zahtevima iziskuje od dobavljača ogromne dodatne napore. Proizvodnjom auto delova i auto opreme u Srbiji bavi se oko 160 registrovanih preduzeća sertifikovanih po ISO standardima oko 35%, godišnim prometom oko 200 Mil Eur i blizu 36.000 zaposlenih. Na osnovu sadašnjeg stanja, srpski proizvođači autodelova i opreme kratkoročno ne mogu računati sa planiranjem proizvodnje. Obzirom na postojeću svetsku ekonomsku krizu koja se najviše odrazila na autoindustriju, dobavljači su primorani da se na stranim tržištima bore za nove kupce svojih proizvoda. Veći aranžmani sa evropskim proizvođačima automobila do sada nisu realizovani, ali se vode pregovori i vrše auditi od strane renomiranih proizvođača, i pojedinačnih TIER 1 dobavljača. Autoklaster Srbije, kao jedan od vodećih klastera u Srbiji, koji funkcioniše u ekonomskom prostoru jedne države, treba da bude integralni deo sveobuhvatne strategije koja vodi ka daljim ekonomskim reformama. Ovakav pristup predviđa da klasteri treba da imaju ograničen životni vek, gubeći svoj značaj kada se Država uključi u svetsko tržište i postigne projektovane makroekonomske parametre.Autoklaster Srbije, takođe, treba da bude značajni razvojni instrument domaće ekonomije - obezbeđujući priliv direktnih stranih investicija, novih tehnologija i potrebnu stranu valutu da bi se omogućile potrebe uvoza za domaću privredu. Stvaranje novih radnih mesta ključno je za države sa visokom stopom neuposlenosti i zato su one spremne da daju veliki broj povlastica kompanijama koje će uposliti lokalno stanovništvo. U slučaju autoindustrije Srbije, Autoklaster Srbije je postao partner saradnik Drzavi-Ministarstvu ekonomije u procesu monitoringa, kvalifikacije i obuke članica, standardizacije kvaliteta proizvodnje i poslovanja, promocije potencijala članica na međunarodnim sajmovima i konferencijama, kooperacije sa međunarodnim asocijacijama GTZ, UNIDO, USAID,... Koliku važnost i značaj u procesu ekonomskog razvoja Srbije Ministarstvo Ekonomije pridaje delatnosti Autoklastera Srbije, pokazuje i to da u svim aktivnostima na promociji i poboljšanju konkurentske pozicije članica klastera, učestvuje sa 50 % svih troškova i aktivnosti .Od početka svog postojanja-2005, Autoklaster Srbije daje značajan doprinos naporima srpskog dobavljačkog sektora autoindustrije, i tek predstoje aktivnosti i zadaci koje nameću i svetski proizvođači automobila, postojeći i potencijalni strani investitori. Tehnička obuka, sertifikacija, zajedničke prezentacije, trening programi, kao i stvaranje radne discipline može biti trajna dobit u nastavku tranzicionih aktivnosti Srbije i restrukturiranja dobavljačkog sektora autoindustrije.

Gradjevinski klaster „DUNDJER“, zajedno sa većim brojem evropskih organizacija, učestvuje na evropskom projektu FP7 pod nazivom „OPEN HOUSE“ (7th FP ENV - 2009.3.1.5.2). Nova evropska metodologija u razvojnoj fazi, ima za cilj da razvije i primeni zajedničku transparentnu metodologiju, koja će dopuniti postojeće metodologije za ocenu projektovanja i izgradnje održivih gradjevina koristeći otvoreni pristup i zajedničku tehničku platformu. Metodologija se zasniva na postojećim metodama za ocenu održive gradnje (BREEAM, DGNB, LEED,...), na postojećim Evropskim standardima (ISO TC 59/SC 17, CEN/TC 350), EPBD Ditektivi i njihovim nacionalnim transpozicijama i metodologijama za ocenu održivosti gradnje na medjunarodnom, evropskom i nacionalnom nivou. U ovom radu dat je pregled kriterijuma za ocenu ekonomskog kvaliteta poslovnih zgrada.