In order to adjust procedures in Serbia to the ones of other European countries, a strategic planning of cluster development in Serbia needs to be performed. There are more than 55 clusters in Serbia. Clusters represent significant tool of sustainable economic development. LEDIB Cluster House, an innovative organization, was formed in Nis in purpose of developing clusters all over South-East Serbia, with the mission to establish cooperation of business community organized into clusters and public and scientific-research sectors. Increase in the number of clusters in Serbia indicates that there is a need to create specific training for associates in the area of cluster development in Serbia. By applying the multidisciplinary approach in training of cluster facilitators, based on cooperation of Universities, business organizations and clusters, and with strong support of public sector, LEDIB Cluster House is contributing to creation of expert assistants – cluster facilitators, who will enable professional development of clusters in Serbia, strengthening thus the SME sector competitiveness through support to innovations.

Contemporary competitiveness depends on productivity but not on its approach to production factors or company size. Productivity lies on a competition of companies, that is, organizations can improve productivity in any branch if use sophisticated methods, advanced technologies and offer unique products and services. Sophistication by which the company competes in certain area is greatly affected by quality of local business environment. Clusters operate on competitiveness of organizations in three ways: first, by increase of productivity of the companies in environment, second, supporting and managing the innovations contributing the productivity increase, and third, enhancing the initiation of the new business enlarging and strengthening the cluster.

Gradjevinski klaster „DUNDJER“, zajedno sa većim brojem evropskih organizacija, učestvuje na evropskom projektu FP7 pod nazivom „OPEN HOUSE“ (7th FP ENV - 2009.3.1.5.2). Nova evropska metodologija u razvojnoj fazi, ima za cilj da razvije i primeni zajedničku transparentnu metodologiju, koja će dopuniti postojeće metodologije za ocenu projektovanja i izgradnje održivih gradjevina koristeći otvoreni pristup i zajedničku tehničku platformu. Metodologija se zasniva na postojećim metodama za ocenu održive gradnje (BREEAM, DGNB, LEED,...), na postojećim Evropskim standardima (ISO TC 59/SC 17, CEN/TC 350), EPBD Ditektivi i njihovim nacionalnim transpozicijama i metodologijama za ocenu održivosti gradnje na medjunarodnom, evropskom i nacionalnom nivou. U ovom radu dat je pregled kriterijuma za ocenu ekonomskog kvaliteta poslovnih zgrada.

Većina proizvođača autokomponenti u Srbiji još uvek nije okončala proces privatizacije, u evropskim okvirima nije konkurentna, a ispunjenost proizvodnih kapaciteta daleko je od nekadašnje. Dobavljačka industrija, pogotovu onaj deo koji još uvek čeka na privatizaciju, suočava se sa problemima koji su nastali u prošlosti. Preduzeća pokušavaju da povećaju proizvodnju i da smanje zavisnost od domaćih proizvođača vozila. Prilagođavanje u međuvremenu znatno promenjenim tržišnim uslovma i zahtevima iziskuje od dobavljača ogromne dodatne napore. Proizvodnjom auto delova i auto opreme u Srbiji bavi se oko 160 registrovanih preduzeća sertifikovanih po ISO standardima oko 35%, godišnim prometom oko 200 Mil Eur i blizu 36.000 zaposlenih. Na osnovu sadašnjeg stanja, srpski proizvođači autodelova i opreme kratkoročno ne mogu računati sa planiranjem proizvodnje. Obzirom na postojeću svetsku ekonomsku krizu koja se najviše odrazila na autoindustriju, dobavljači su primorani da se na stranim tržištima bore za nove kupce svojih proizvoda. Veći aranžmani sa evropskim proizvođačima automobila do sada nisu realizovani, ali se vode pregovori i vrše auditi od strane renomiranih proizvođača, i pojedinačnih TIER 1 dobavljača. Autoklaster Srbije, kao jedan od vodećih klastera u Srbiji, koji funkcioniše u ekonomskom prostoru jedne države, treba da bude integralni deo sveobuhvatne strategije koja vodi ka daljim ekonomskim reformama. Ovakav pristup predviđa da klasteri treba da imaju ograničen životni vek, gubeći svoj značaj kada se Država uključi u svetsko tržište i postigne projektovane makroekonomske parametre.Autoklaster Srbije, takođe, treba da bude značajni razvojni instrument domaće ekonomije - obezbeđujući priliv direktnih stranih investicija, novih tehnologija i potrebnu stranu valutu da bi se omogućile potrebe uvoza za domaću privredu. Stvaranje novih radnih mesta ključno je za države sa visokom stopom neuposlenosti i zato su one spremne da daju veliki broj povlastica kompanijama koje će uposliti lokalno stanovništvo. U slučaju autoindustrije Srbije, Autoklaster Srbije je postao partner saradnik Drzavi-Ministarstvu ekonomije u procesu monitoringa, kvalifikacije i obuke članica, standardizacije kvaliteta proizvodnje i poslovanja, promocije potencijala članica na međunarodnim sajmovima i konferencijama, kooperacije sa međunarodnim asocijacijama GTZ, UNIDO, USAID,... Koliku važnost i značaj u procesu ekonomskog razvoja Srbije Ministarstvo Ekonomije pridaje delatnosti Autoklastera Srbije, pokazuje i to da u svim aktivnostima na promociji i poboljšanju konkurentske pozicije članica klastera, učestvuje sa 50 % svih troškova i aktivnosti .Od početka svog postojanja-2005, Autoklaster Srbije daje značajan doprinos naporima srpskog dobavljačkog sektora autoindustrije, i tek predstoje aktivnosti i zadaci koje nameću i svetski proizvođači automobila, postojeći i potencijalni strani investitori. Tehnička obuka, sertifikacija, zajedničke prezentacije, trening programi, kao i stvaranje radne discipline može biti trajna dobit u nastavku tranzicionih aktivnosti Srbije i restrukturiranja dobavljačkog sektora autoindustrije.

Projektovanje dogradnje uvek sa sobom nosi niz složenih zahteva i teških odluka, pre svega u pogledu odnosa prema postojećam objektu i njegovog tretmana u ukupnoj – novoj kompoziciji. Uz finansijska ograničenja koje nameće društvo u tranziciji, koje favorizuje “brzo” projektovanje i “jeftinu” gradnju, realizacija kvalitetnog objekta predstavlja pravi izazov za arhitektu. U radu se prikazuje projekat i realizacija Aneksa Medicinskog fakulteta u Nišu, kao primera, po mišljenju stručne javnosti, uspešnog odgovora na zahteve koje pred projektanta stavlja savremeno društvo.

Tema rada je analiza enterijera objekata komercijalnog sadržaja kroz definisanje granice uređenog unutrašnjeg prostora i spoljašnjeg okruženja, odnosno povezanost prostora različitih namena. Izvršena je klasifikacija načina ostvarivanja veza enterijera sa spoljašnjom sredinom, i utvrđeno je da se veza ostvaruje prvenstveno preko otvora na fasadama, a dodatni efekti se postižu modelovanjem i materijalizacijom ulaznog fronta, kao i isticanjem elemenata u enterijeru bojama i osvetljenjem. Cilj rada je ukazivanje na značaj modelovanja poluotvorenih struktura, prezentovanje enterijera i njegovo približavanje korisnicima radi ostvarivanja višestrukih interakcija između posetioca, objekta i spoljašnje sredine.

U ovom radu dat je prikaz idejnog urbanističko-arhitektonskog rešenja stambenog naselja uz reku Nišavu autorskog tima u sastavu: Milan Stevanović, Stefan Živković, Srđan Sakan, Vojislav Nikolić i Petar Pejić. Ovaj projekat predstavlja prvonagrađeni konkursni rad za dela iz oblasti arhitekture za 2010. godinu časopisa Arhitekton.

Korišćenje zajedničkih alata i standarda za projektovanje i upravljanje građevinskim projektima. Sličnost strukture PCM modela sa modelom nabavke u privatnom i javnom sektoru sa ekonomskog aspekta. Analiza principa PCM modela sa makro i mikro nivoa. Primenljivost PCM na projekte javnog i privatnog sektora. Prikaz liste potrebne dokumentacije za PCM proces za EHCIP projekat - Program kapitalnog ulaganja u zaštitu životne sredine; projekat zaštite životne sredine u Turskoj finansiran iz EU granta. Integralni pristup PCM i LFA/LFM.

U radu se prikazuju metode koje se primenjuju radi obezbeđenja tehničke sigurnosti, kao i dodatne sigurnosti uslovljene javnim i socijalnim razlozima. Razmatra se funkcionalno oštećenje i lom, kao i pojam veka trajanja konstrukcije pri projektovanju. Gledano sa tehničkog aspekta, moguće je graditi građevinsku konstrukciju koja je izložena opterećenjima unutar računskih granica, tačno prema projektu sa svim materijalima određene čvrstoće i sa ispravnim analizama i pretpostavkama proračuna, pa neće biti potrebno preduzimanje nekih dodatnih mera radi obezbeđenja sigurnosti. Ustvari, svi su ovi faktori varijabilni, mada se neki od njih mogu tačno predvideti. Da bismo se obezbedili i u odnosu na one koji su neizvesni, povećavamo čvrstoću konstrukcije. Ova povišena čvrstoća obezbeđuje do izvesnog stepena sigurnost i u odnosu na ekstremne uslove promenljivih faktora. Konačan stepen sigurnosti sastoji se iz dela za obezbeđenje u odnosu na tehničke i socijalne posledice rušenja objekta.

U ovom radu analizirano je praćenje radova na izgradnji stambenih objekata S-IV i S-V u ul. »Studenička« u Nišu. Pored opisa objekata, data je tehnologija izvođenja radova, kao i postupak izrade i ažuriranja dinamičkih planova. Prikazani su dobijeni rezultati, analizirani nedostaci koji su dovodili do kašnjenja radova i pomeranja rokova i date su neke smernice za eliminisanje uočenih nedostataka.