Ideja o ’inteligentnim zgradama’ postala je prilično značajna u poslednjih nekoliko decenija. Konvencionalni koncept inteligentnih zgrada odnosi se na manje ili više složen sistem upravljanja zgrade, koji obezbeđuje zgradi da obavlja motorizovane radnje. Razvoj inteligentnih omotača, koji su deo šireg programa inteligentnih zgrada, odnosi se na njihov učinak, koji je uglavnom povezan sa ekološkim učinkom celog objekta i može da se uporedi sa biološkom predstavom inteligencije i njenih karakteristika. Za grejanje, hlađenje, ventilaciju i osvetljenje zgrada potroši se više energije nego u saobraćaju i industriji. U ovom radu, polazeći od ekoloških i energetskih zahteva, razmatra se koncept inteligentnih omotača sa gledišta njihove kontrole sunčevog zračenja, ventilacije, grejanja i hlađenja objekata.

Potreba za aktuelnim informacijama i dizajnerskim sredstvima koja bi imala primenu kao pomoć arhitektama u projektovanju održivih objekata, javlja se u savremenom svetu i nameće iznalaženje novih metoda u procesu projektovanja. Nedostatak adekvatnih sredstava kao doprinos u ranoj fazi projektovanja, kao i dodatni troškovi prilikom kasnijih izmena projekata, dovode do potrebe za primenoms avremenijih pristupa. U radu je predstavljena eko-model metoda, kao svojevrsna digitalna podrška u ranoj fazi projektovanja. Cilj primene ove metode je pronalaženje najoptimalnijeg rešenja održivog objekta u konkretnim uslovima okruženja. To podrazumeva integrisanje objekta u prirodnu sredinu uz minimalni utrošak energije za njegovo funkcionisanje i postizanje visokog nivoa kvaliteta života i rada korisnika. Kroz analizu faza primenjene metode, na konkretnom primeru, ukazano je na njen značaj i dalji razvoj.

Caričin grad je jedan od istorijski najznačajnijih ranovizantijskih lokaliteta. Na Caričinom Gradu, i u njegovoj neposrednoj blizini, konstatovan je veliki broj sakralnih objekata. Dvojna crkva je jedan od najinteresantnijih objekata i nalazi se u severoistočnom sektoru Donjeg Grada. U radu su, analiziranjem pronađenih ostataka ove građevine, izdvojene faze građenja ovog objekta. Nakon toga je data i idealna rekonstrukcija osnove, fasada i dela unutrašnjosti ovog objekta.

Crteži kao dvodimenzionalni prikazi nam pružaju perspektive kojih inače nema u realnom prostoru. Množina prostora koja se pri tom može ukazati zavisi i od našeg poimanja realnog i imaginarnog. Krajem pedesetih i početkom šezdesetih godina XX veka, nastaje jedno novo poglavlje u savremenoj arhitekturi koje obiluje crtežima sa prikazima gradova budućnosti. Ideje i koncepti u projektima Arhigrama, Superstudia, Konstanta i drugih pozivaju na razmišljanje. Pored toga što su vizionarski, oni se specifično odnose prema prirodi. Ako se crtežom može formirati određena ideja, i preneti imaginarno na realno, na dvodimenzionalno, onda to znači da je crtež medij kroz koji se prostor definiše. Poredeći ideje i crteže nastale pre četrdeset i više godina i savremene prostore koji su inspirisani tim istim crtežima, želi se ukazati na značaj teme gradova budućnosti i njihovog opstanka.

U radu se razmatraju mogućnosti fleksibilne organizacije arhitektonskog prostora na prostornom nivou sprata stambene zgrade. Polazeći od specifičnih zahteva koje postavlja tržišno orijentisana izgradnja stanova, definišu se programske postavke, uslovi i načela fleksibilnosti, tako da se manji stanovi mogu spajati u veće, odnosno veći stanovi deliti na manje stambene jedinice. Prikaz projektantskog postupka vrši se na konkretnom primeru izvedenog objekta i idejnom rešenju stambenog naselja u Nišu. Dokazuje se da tema fleksibilne organizacije prostora stanovanja prevazilazi granice stana i može se primeniti na viši prostorni nivo sklopa stanova na tipskom spratu. U radu se predlažu konkretna rešenja koja vode ka složenoj strukturi stambenog sklopa gde više ne postoji „tipski sprat“ i gde se stanovi mogu prostirati na više nivoa. Na taj način se postiže višestruka fleksibilnost na različitim prostornim nivoima od prostora stana, preko sklopa stanova do zgrade kao celine.

Entazisz (grčki: εντε´ινειν / endazi / - napregnutost, pritisak) je naziv pojave povećanja poprečnog preseka stuba u antičkoj arhitekturi Grčke i Rima. Naime, izveden od prideva endazi postaje opšti naziv za sva odstupanja ili devijacije osnovnih geometrija i veličina kod stubova, stilobata, podnih površina i arhitrava antičkih hramova. Njegova primena, pojavni oblici, izražajnost i geometijska pravilnost bile su tehničke strane problema koje su ubrzo konsatovane. Veliki problem bilo je, zapravo, otkriti razloge zbog kojih je entazis nastao. Vremenom su se formirali različiti stavovi koji se lako mogu grupisati oko tri moguća motiva za nastanak entazisa.Teško je favorizovati bilo koju tezu i dati joj apsolutni primat.

Sakralni objekti kao mesta molitve u kojima čovek stupa u vezu sa transcedentnim, pored svoje osnovne namene često predstavljaju urbane repere, identitete dela grada u kome se nalaze, kao i mesta socijalizacije. Fenomen kompleksnosti verskih objekata i njihovog neposrednog okruženja ukazuje na neophodnost sinteznog razmišljanja, kako pri projektovanju samog sakralnog objekta, tako i prilikom planiranja arhitekture i slobodnog prostora koji ga okružuje. Na primerima novosadskih crkava različitih konfesija, ovaj rad će pokušati da analizira njihivu arhitektonsku i urbanističku integrisanost u postojeće tkivo grada, ali i da ukaže na problem koji se javlja usled nedostatka slojevitog promišljanja koje bi trebalo da prethodi izgradnji.

In recent years, many world cities its activities directed to river developing the public spaces on its shores, and basing its identity on the line just a city - river. Transformation of the world economy, the crisis of traditional industries and the transition from industrial to the postindustrial stage of development of society, had resulted in the abandonment of traditional methods of production and storage of goods, ie. dislocation of industrial plants from the central coastal zones of the cities. Rehabilitation of industrial complexes in the world began a few decades ago. Abandoned warehouses and industrial buildings are the starting point of modern reconstructions of coastal zone cities. The text deals with the phenomenon of coastal zones and methods applied in the revitalization of the same, in the service of overall city development. Cities on rivers have natural wealth and the specific development potential that can be considered simultaneously as a generator of development and the urban fabric regenerator. Adequate solutions are not only in the macro and micro interventions, shaping and final character, in the authors defined vision. Any partial solution (detail by detail) is reduced to the consideration of only one, the present moment. Through the pursuit of new and adequate functions and coastal forms, we can provide a higher living quality of citizens, but also the affirmation of the city in the context of global competition.

Green architecture has experienced resurgence in the sixties and seventies of the twentieth century as a result of the growing awareness of the need for preservation of the environment. Short-term economic shocks and the newly created movements for environmental protection may have been initiators of the new trend, but it survived the very same context in which it has emerged. The advantages of sustainable architecture have quickly been identified and grounded as the standard for the years to come. Ecological aspects of architecture i.e. building, were usually not taken care of, but now they become a key issue. Badly designed buildings drain natural resources and destroy the environment. In an era of rising energy prices and degradation of natural resources, the need for sustainable architecture is becoming a necessity, and the use of ecological materials an imperative. As such, it carries a number of challenges. During the construction of buildings that are called "green", the choice of materials is significantly limited, the prices are often very high and the technology is still new and insufficiently explored. Sustainability and the environmental aspect of green architecture are not sufficient reasons for it to be accepted by the public. It speaks in favor of inglorious epilogue of the solar architecture from the seventies, which despite its sustainability and environmental enlightenment has never been accepted by the wider public. Many say that the main reason is that it gives emphasis on function, but not on the form. It is expected from the green architecture of the twenty-first century to combine these two categories and therefore to present the innovation - both in terms of function and form. The subject of this paper is the form of the object that is created and "read", which derives from the context and specific conditions on the ground location where the facility is built. The context is understood in its broadest possible sense. It includes the existing forms of in space and time, and historical and cultural heritage.

The paper gives a theoretical basis and terms for calculation of static and dynamic impact of girders with semi-rigid connections of members in joints. In the existing literature calculation of line systems in which the connections of members in joints are absolutely rigid or ideally pinned has been elaborated in detail. In real structures in general, and particularly in the precast ones, connections may be partially rigid, which can have a significant impact on the change of stresses and strains in the construction. In the world there are several procedures with different approaches to the calculation of structures with semi-rigid connections, but it was proven that all of them lead to the same results. All of these approaches give experimental analysis of the results in addition to theoretical one