Change is modus operandi in modern times and it will be even more so in the future. RTC is normal having in mind that positions of stakeholders are to be disturbed, but there are numerous other reasons for RTC, but real question is how to deal with it. In this paper we will examine change and RTC happening in Regional Chamber of Economy in Nis, Serbia. These changes were inducted by transition of Serbia and its economy during past decades, but also by legislative reform in this sector. Relevant literature was investigated having in mind similirarities and differences with current examples in order to find out what is change and what is RTC, why does it happen and how to deal with it. As a conclusion,the guide - a practical modelwith check-list for change implementation and dealing with RTC was crafted. This model was developed with respect of existing change models and guides.

: Klasteri se smatraju za izuzetno prosperitetan način povećanja poslovnih aktivnosti i uspeha malih i srednjih preduzeća u zemljama u tranziciji. Međutim, pitanja životne sredine i održivosti ne smeju biti zanemarena prilikom stvaranja mreže preduzetničkih jedinica. Eko-industrijsko umrežavanje je koncept koji se dobro uklapa u globalno poslovanje klastera i zato zaslužuje dalju pažnju i popularizaciju među preduzetnicima. Simbioza između različitih lokalnih ili regionalnih poslovanja koja su u skladu sa principima očuvanja životne sredine treba da postanu dragocena komponenta modernog razvoja klastera. Ovaj rad nastoji da podigne svest o očuvanju životne sredine i delovanja MSP kroz promociju sa “stanovišta klastera “ u suočavanju sa savremenim izazovima očuvanja životne sredine.

Učestala pojava suše poslednjih decenija, sa sve izraženijim negativnim posledicama, nameće potrebu za usko povezivanje i sadejstvo institucija koje u svom programu imaju borbu protiv suše, kako bi se smanjio rizik a time i nepovoljni uticaj u narednom periodu. Kako je suša regionalna pojava, efikasna borba zahteva uniformnost koja se može najlakše postići udruževanjem značajnijih činilaca u upravljanju sušom. Jedno od mogućih rešenja je i klastersko povezivanje institucija vezanih za sušu. U radu je predstavljeno klastersko povezivanje institucija u cilju ublažavanja efekata suše.

Danas više od polovine stanovnika sveta živi u urbanim oblastima. Gradovi su mesta gde se mogu naći i problemi, ali i rešenja za njih. U vremenu ekonomske krize dobra povezanost u klastere kroz ekonomskih aktivnosti, lokalno takmičenje poput kvaliteta rada i kreativnosti i potreba da za promenom u industriji usluga su snage koje čine ekonomsku održivost urbanih oblast. Ovo bi trebali biti glavni temelji budućeg rasta. Ovaj rad se bazira na analizu sadržaja literature o klasterima u funkciji ekonomske održivost gradova danas.

Pojam javnog interesa se jednako vezuje za (gradsko gradjevinsko) zemljište, namenu od opšteg / javnog interesa, ili pak aktivnosti od javnog interesa, kao što je slučaj sa aktivnostima vezanim za zaštitu životne sredine ili zaštitu kulturnih dobara. U periodu tranzicije javni interes, u situaciji fleksibilne interpretacije planova, aktuelnog zakonodavnog konteksta, arbitrarnog tretmana od strane brojnih institucija i pritiska kapitala sve više gubi na značaju. Ovakve pojave u suprotnosti su sa osnovnim premisama održivog razvoja grada, koje operacionalizacijom treba da se iskazuju najmanje kroz: • Socijalnu održivost i primenu principa jednakosti kroz stvaranje prostornih uslova za minimiziranje socijalnih razlika odnosno favorizovanje socijalne i prostorne kohezije. • Održivo urbanističko planiranje - strategije lokalnog planiranja koje se razvijaju tako da uzimaju u obzir dobrobit lokalne privrede i stanovništva; • Održivo korišćenje zemljišta; • Institucionalnu održivost, koja podrazumeva unapredjenje procedura i institucionalnih aranžmana što doprinosi uvodjenju integrativnog pristupa. Sledeći pristup učenja na greškama, ukazujemo na primer tretmana nekih sportskih i rekreativnih površina u Beogradu u aktuelnoj domaćoj praksi, diskutujući koliko se ovakav tretman može smatrati održivim kao i da li struka može da se odupire navedenim tranzicionim trendovima.

Planiranje razvoja seoskih područja je i dalje aktuelna tema u našoj sredini budući da struka još uvek traži odgovore, dok istovremeno nema značajnih pozitivnih pomaka u životu na selu. Stoga je od velikog značaja pažljivo odabran, primeren pristup planiranju ovih područja. U ovom radu se razmatra pristup koji bi ponudio rešenja bliska sredini za koju se planira. Naglasak je na istraživanju lokalnih karakteristika, potreba i mogućnosti područja značajnih za oblast javnih službi koje predstavljaju važan oslonac u razvoju seoskih područja. Konkretniji rezultat bi se odnosio na definisanje liste kriterijuma i indikatora koji nedvosmisleno odražavaju lokalne karakteristike seoskog područja i time ga čine posebnim u smislu određivanja strategije razvoja. Ovakva lista kriterijuma i indikatora odnosila bi se na prostorno-fizički i funkcionalno zaokruženo područje kao što je regionalna celina, odnosno lokalna zajednica. Istovremeno, ovakav pristup omogućio bi neposrednije uključivanje lokalne zajednice, odnosno lokalnog nivoa planiranja i upravljanja u donošenju odluka vezanih za razvoj sela.

U ovom radu predstavljeni su rezultati istraživanja na polju stambenih i poslovnih objekata železnice, sagrađenih u Nišu u drugoj polovini devetnaestog veka. O arhitekturi objekata železnice ima vrlo malo naučnih radova usled nedostatka istorijskih pisanih i grafičkih dokumenta. Istorijskom metodom i analizom došlo se do bitnih podataka o arhitekturi objekata železnice koji imaju značaj u očuvanju baštine. Cilj rada bio je ukazivanje na arhitekturu koja je nastala kao posledica izgradnje pruge kroz Niš, što je u datom trenutku predstavljalo prekretnicu u razvoju grada i regiona, čime je i arhitektura grada dobila na značaju. Takođe, radom se skreće pažnja na potrebe zaštite graditeljskog nasleđa i predstavlja osnov za neka dalja istraživanja u okviru postavljene teme.

Nedostatak funkcionalnih i modernih smeštajnih i ugostiteljskih kapaciteta je jedan od značajnih nedostataka u turističkoj ponudi Niša, naročito neposrednog gradskog jezgra. Kao rezultat analize ovakvog stanja, nastao je projektni zadatak i zahtev investitora za izradu projekta hotela „My place“, koji bi ispunjavao uslove predviđene za hotel kategorije 4 zvezdice. U radu se diskutuje arhitektonski projekat i funkcije ovog hotelskog objekta, kao i projekat enterijera, nastalog u cilju zadovoljenja optimuma kriterijuma postavljenih zakonskim regulativama za izgradnju hotela visoke kategorije.

U radu se prikazuje ispitivanje stabilnosti inženjerskih konstrukcija, tj. uslovi koji moraju biti zadovoljeni da bi one ostale u stabilnom ravnotežnom položaju. Pri proveri kriterijuma stabilnosti, odnosno u procesu utvrđivanja graničnog stanja stabilnosti koriste se eksperimentalne i analitičke metode. Analitičke metode se zasnivaju na statičkom, dinamičkom i energetskom principu. Mi, u stvari, tražimo najmanju vrednost opterećenja, koje nazivamo kritično opterećenje, pri kojem prvobitno stabilan ravnotežni položaj postaje nestabilan. Koncept stabilnosti nazvan statički je verovatno najlakše razumljiv, mada ne uzima u obzir ubrzanje izazvano izvođenjem sistema iz ravnotežnog položaja, što se može nadoknaditi primenom D’Alanbert-ovog principa dodavanjem inercijalnih sila koje deluju na mase sistema. Na jedinstvenom numeričkom primeru pokazano je određivanje parametra kritičnog opterećenja.

U radu se opisuje jedna od savremenih metoda za brzo istraživanje tokova gradjenja putnih saobraćajnica, a menadžmentu gradilišta (odgovornom rukovodiocu) daje mogućnost da pored ostvarenih rezultata brzo ustanovi: dominatne faktore koji su imali pozitivan i negativan uticaj na postignute proizvodne rezultate; stepen i intenzitet iskorišćenja proizvodnih kapaciteta (mehanizacije radne snage); racionalnost i ekonomičnost utroška materijalno-energetskih i finansijskih resursa itd. Primenom ove metode, obezbedjuje se precizno i efikasno sakupljanje kvalitetne informacije u dovoljnom obimu, za kvalitetno donošenje operativnih ali i korektivnih odluka, kojima se prevazilaze pojavljena odstupanja od planom predvidjenih rokova, količina i ritmova odvijanja gradjevinske proizvodnje odnosno tokova gradjenja putnih saobraćajnica. Predložena metoda na osnovu usvojene metodologije, raspoloživih koraka i obimne primene računara i računarskih programa omogućava brzo: definisanje i redefinisanje ciljeva; sistematizovanje dobijenih podataka i izdvajanje relevantnih informacija od značaja za donošenje kvalitetnih odluka; definisanje stanja proizvodnog sistema i stanja radova na gradjenju; specificiranje relevantnih faktora od značaja za ubrzanje proizvodnih tokova;izvršenje kvantitativne i kvalitativne višefaktorne analize, formulisanje  matematičkih modela, koji odgovaraju postojećim uslovima, ugovorenim, tehničkim, tehnološkim i drugim zahtevima, kao i projektovanje i usvajanje najadekvatnije šeme upravljanja i rukovodjenja gradilištem ili izvodjačkim privrednim društvom.